AB Karbon Vergisi Yürürlüğe Girdi: Türk İhracatçısı İtalya ve İspanya Pazarında Daralmayla Karşılaştı
AB’nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (CBAM), 1 Ocak 2026 itibarıyla geçiş döneminden kesin uygulama dönemine geçti. AB’ye demir-çelik, alüminyum, çimento, gübre, elektrik ve hidrojen ihraç eden firmalar, artık ürünlerinin üretiminde ortaya çıkan karbon emisyonları için sertifika satın almak zorunda.
Sertifika Fiyatı
Avrupa Komisyonu, 7 Nisan 2026’da ilk çeyrek için CBAM sertifika fiyatını ton CO₂ eşdeğeri başına 75,36 euro olarak açıkladı. Fiyat, AB Emisyon Ticaret Sistemi’ndeki açık artırma fiyatlarının ortalaması üzerinden üçer aylık dönemlerde güncellenecek.
İlk Etkiler
Düzenlemenin etkileri 2026’nın ilk çeyreğinde somut biçimde hissedildi. Türkiye’nin AB’ye yönelik ihracatında, özellikle İtalya ve İspanya pazarlarında hacim daralmaları gözlendi. AB’li alıcıların karbon verisi doğrulanmış tedarikçilere yöneldiği dikkat çekiyor.
Varsayılan Değer Riski
Düzenlemenin en kritik maddesi varsayılan değer uygulamasında saklı. Üretici emisyon verisini akredite bir doğrulayıcıdan onaylatamazsa AB makamları en yüksek emisyon oranını baz alıyor. Bu durum ölçüm ve doğrulama altyapısı zayıf üreticiler için ek maliyet anlamına geliyor.
Türkiye’nin ETS Süreci
Türkiye kendi Emisyon Ticaret Sistemi’ni hayata geçirme yolunda ilerliyor. Türkiye’de ödenecek karbon vergisinin AB’de ödenecek CBAM maliyetinden mahsup edilebilmesi için yasal altyapının tamamlanması bekleniyor. Aksi halde Türk üreticilerin AB’ye ödeyeceği karbon ücreti, ülkenin kendi yeşil dönüşüm finansmanına yönlendirilemeyecek.
Sözleşmelere Dikkat
Uzmanlar, ihracat sözleşmelerinde karbon maliyetinin paylaşımı, veri paylaşım yükümlülükleri ve sorumluluk maddelerinin yeniden gözden geçirilmesi gerektiği uyarısında bulunuyor.
Danışman Global olarak ne yapıyoruz?
Paris merkezli danışmanlık yapımız sayesinde AB mevzuatını ve Fransız/Avrupalı alıcıların beklentilerini yakından takip ediyoruz. CBAM sürecinde ihracatçı firmalara şu konularda destek veriyoruz: sektörünüze özgü maliyet etkisi analizi, Avrupalı alıcılarla veri paylaşım çerçevesinin kurulması ve karbon uyumlu tedarikçi olarak konumlanma.
